Nghị định số 335/2025/NĐ-CP - Bước chuyển mới trong đánh giá thực chất hiệu quả công vụ

          Ngay từ Điều 1 và Điều 2, Nghị định số 335/2025/NĐ-CP xác định rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng bao trùm toàn bộ hệ thống cơ quan hành chính Nhà nước từ trung ương đến cấp xã, cùng đội ngũ công chức trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước , Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội. Việc đặt đánh giá tổ chức và đánh giá công chức trong cùng một Nghị định thể hiện rõ quan điểm quản trị hiện đại, đặt lại nền tảng đánh giá công vụ theo tư duy thống nhất: chất lượng cá nhân không thể tách rời chất lượng tổ chức, và hiệu quả tổ chức là tổng hòa hiệu quả của từng cá nhân. Đồng thời, Nghị định cũng phân định rõ các trường hợp không áp dụng đối với lực lượng vũ trang và cơ yếu, bảo đảm tính đặc thù và tránh chồng chéo trong hệ thống pháp luật.

          Một điểm đổi mới căn bản của Nghị định số 335/2025/NĐ-CP là chuyển đánh giá từ thời điểm sang quá trình, đánh giá không còn là “sự kiện cuối năm”. Công chức được theo dõi, đánh giá thường xuyên, liên tục theo tháng, quý hoặc theo tiến độ thực hiện nhiệm vụ được giao. Mỗi nhiệm vụ đều để lại “dấu vết công vụ” thông qua sản phẩm cụ thể, có thể kiểm chứng. Cách tiếp cận này khắc phục triệt để tình trạng dồn đánh giá vào cuối năm, nơi mà nhiều nhận xét trước đây mang tính tổng hợp, cảm tính, thiếu dữ liệu đối chiếu. Kết quả xếp loại cuối năm theo Nghị định mới thực chất là sự tổng hợp khách quan của cả quá trình làm việc, thay vì nhận xét tại một thời điểm.

          Lần đầu tiên, khái niệm “đơn vị sản phẩm/công việc chuẩn” được đưa vào văn bản quy phạm pháp luật, cùng với quy trình xây dựng danh mục sản phẩm gắn với vị trí việc làm. Theo đó, các cơ quan phải thống kê nhiệm vụ có sản phẩm đầu ra, phân loại theo mức độ phức tạp, quy đổi về đơn vị chuẩn để làm căn cứ giao việc và đánh giá, việc định lượng hóa công vụ chính là bước đột phá về kỹ thuật quản lý. Đây là nền tảng quan trọng để việc đánh giá công chức không còn phụ thuộc vào nhận xét chủ quan, mà dựa trên số lượng, chất lượng và tiến độ của sản phẩm đầu ra, góp phần khắc phục tình trạng “làm nhiều – làm ít như nhau” vốn tồn tại kéo dài.

          Nghị định số 335/2025/NĐ-CP thiết kế lại cơ cấu thang điểm đánh giá một cách rõ ràng: tiêu chí chung về phẩm chất chính trị, đạo đức, kỷ luật chỉ chiếm tối đa 30% tổng điểm, trong khi kết quả thực hiện nhiệm vụ chiếm tới 70%. Cơ cấu thang điểm đánh giá thể hiện rõ tư duy “lấy kết quả làm trung tâm”, gửi đi thông điệp rất rõ: đạo đức, kỷ luật là điều kiện cần, nhưng hiệu quả công vụ mới là điều kiện đủ để đánh giá chất lượng công chức. Không thể xếp loại cao đối với những trường hợp chấp hành tốt kỷ luật nhưng hiệu quả công việc thấp.        

          Một điểm tiến bộ khác của Nghị định là đánh giá công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý không chỉ dựa trên công việc cá nhân, mà còn thông qua kết quả hoạt động của đơn vị, năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ và mức độ đoàn kết nội bộ… Gắn đánh giá cá nhân với trách nhiệm người đứng đầu và kết quả tập thể. Đồng thời, Nghị định khống chế chặt chẽ tỷ lệ “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”, qua đó chống bệnh thành tích, tạo sự phân hóa thực chất giữa các tổ chức, đơn vị. Cách tiếp cận này phản ánh đúng logic quản trị hiện đại: hạn chế của tổ chức không thể chỉ quy trách nhiệm cho cá nhân cấp dưới, mà trước hết thuộc về công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành.

          Trong thực tiễn hoạt động của lực lượng Quản lý thị trường, các nhiệm vụ chuyên môn như số vụ kiểm tra theo kế hoạch và đột xuất; số vụ xử lý vi phạm; giá trị hàng hóa vi phạm bị xử lý; chất lượng hồ sơ vụ việc; tiến độ giải quyết; mức độ kiểm soát địa bàn, xử lý điểm nóng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả; kết quả tuyên truyền, ký cam kết và phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương…đều có thể xác định là những sản phẩm công vụ cụ thể, có thể kiểm chứng. Việc quy đổi các nhiệm vụ này thành “đơn vị sản phẩm/công việc chuẩn” theo tinh thần Nghị định số 335/2025/NĐ-CP cho phép phản ánh đầy đủ cả khối lượng, chất lượng và mức độ phức tạp của công việc. Qua đó, công chức làm việc thực chất, chủ động, hiệu quả sẽ được ghi nhận đúng mức; trong khi những trường hợp thiếu trách nhiệm hoặc hiệu quả thấp khó có thể đạt mức xếp loại cao chỉ dựa vào nhận xét chung chung. Đánh giá theo sản phẩm và kết quả vì thế góp phần khắc phục tình trạng bình quân chủ nghĩa, tạo sự phân hóa rõ ràng trong đội ngũ công chức. Đồng thời, cách tiếp cận này cũng giúp đánh giá sát thực vai trò, trách nhiệm của lãnh đạo đội, lãnh đạo đơn vị trong quản lý địa bàn. Hiệu quả kiểm soát thị trường không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của từng kiểm soát viên, mà còn gắn chặt với công tác chỉ đạo, điều hành, phân công nhiệm vụ và kiểm tra, giám sát của người đứng đầu.

          Tuy nhiên, để Nghị định số 335/2025/NĐ-CP thực sự có hiệu quả, việc triển khai cần được thực hiện đồng bộ. Trước hết là năng lực xây dựng danh mục sản phẩm/công việc sát với thực tiễn hoạt động của từng đơn vị, tránh hình thức hoặc máy móc. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin nhằm giảm áp lực hành chính, bảo đảm dữ liệu đánh giá đầy đủ, minh bạch. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm việc đánh giá trung thực, khách quan. Nếu được triển khai đúng tinh thần, Nghị định số 335/2025/NĐ-CP  sẽ trở thành công cụ quản trị hiệu quả, góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính và hiệu quả hoạt động của lực lượng Quản lý thị trường trong giai đoạn mới.

          Có thể khẳng định, Nghị định số 335/2025/NĐ-CP không chỉ là sự thay đổi kỹ thuật trong đánh giá công vụ, mà là một bước tiến quan trọng trong đổi mới tư duy quản trị nền hành chính Nhà nước . Việc triển khai nghiêm túc, đồng bộ Nghị định sẽ trở thành công cụ hữu hiệu để nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, sàng lọc đội ngũ công chức, phát huy người làm được việc, đặc biệt trong các lực lượng thực thi nhiệm vụ trực tiếp như Quản lý thị trường.

          Quan trọng hơn, Nghị định số 335/2025/NĐ-CP không chỉ là “thước đo đánh giá”, mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp, góp phần xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, liêm chính, hiệu lực, hiệu quả trong giai đoạn phát triển mới của đất nước./.